Decrease Font Size Increase Font Size
Fundacja „Rodzice Szkole” została ustanowiona  w celu wspierania rodziców i rad rodziców
w działalności na terenie szkoły ich dzieci.

Jeśli chcesz dowiedzieć się:
  • jak założyć i prowadzić radę rodziców?
  • jak skutecznie współpracować z dyrektorem szkoły i radą pedagogiczną?
  • jak wspierać samorząd uczniowski?
  • jak prowadzić dialog na rzecz szkoły obywatelskiej?
  • jak organizować współpracę rad rodziców na szczeblu lokalnym, regionalnym i   krajowym?
  • jakie przepisy prawne określają miejsce i rolę rodziców w polskim systemie oświaty?
  • co zapisano w Europejskiej Karcie Praw i Obowiązków Rodziców?
  • jak działają rodzice i ich przedstawiciele w krajach Europy i świata?
zgłoś się do nas: tel.: 721 326 336, 602 694 951, e- mail: kontakt@rodziceszkole.edu.pl

Rodzice szkole – doświadczenia, perspektywy, wyzwania

20 lat batalii o prawa rodziców w szkole

Historia i dorobek ostatnich dwudziestu lat w obszarze praw rodziców w szkole obejmuje szereg inicjatyw obywatelskich, programów edukacyjnych i rozwiązań prawnych. Do najważniejszych należy zaliczyć:

1. wprowadzenie, w wyniku działań Społecznego Towarzystwa Oświatowego, które potrzebę uspołecznienia oświaty publicznej podkreślało od początku swojej działalności dając temu wyraz w Deklaracji Programowej przyjętej 22 stycznia 1989 r., oraz bardzo aktywnie zabiegającego o tego typu regulacje prawne Marka Kunickiego-Goldfingera, do ustawy o systemie oświaty  zapisów mówiących o społecznych organach w systemie oświaty;

2. opracowanie w roku 1998, z inicjatywy i przy wsparciu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów na zamówienie Ministra Edukacji Narodowej, programu pod redakcją Marii Mendel o znamiennym tytule „RODZICE W SZKOLE – Rodzice i nauczyciele płaszczyzny współpracy” poświęconego  budowaniu partnerstwa rodzina – szkoła - gmina;

3. powstanie w roku 2000, w Ministerstwie Edukacji Narodowej, z inicjatywy Wojciecha Starzyńskiego, członka Gabinetu Politycznego premiera Jerzego Buzka dokumentu zatytułowanego „STANOWISKO MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ W SPRAWIE WSPÓŁPRACY RODZICÓW I NAUCZYCIELI” (mimo iż nie uzyskał on nigdy statusu oficjalnego, co było spowodowane m.in. odwołaniem prof. Mirosława Handke ze stanowiska ministra edukacji narodowej, stanowi znaczącą cezurę w polityce oświatowej tamtych lat);

4. zorganizowanie w roku 2000, z inicjatywy STO i Parlamentarnego Zespołu „Edukacja Jutra” (którym kierował poseł Jerzy Polaczek) w gmachu Sejmu RP dwóch konferencji (15 kwietnia i 25 listopada ) pod wspólnym tytułem „Miejsce i rola rodziców w polskim systemie edukacyjnym”. W ich trakcie przedstawiciele rodziców z kilkudziesięciu środowisk:

· przyjęli wspólne stanowisko odnośnie nowelizacji ustawy o systemie oświaty przedstawiając własną propozycję zapisów art. 53 i 54 (co było podstawą do zmian wprowadzonych do ww. ustawy w kwietniu 2007 r.),

· powołali Komitet Założycielski Ogólnopolskiego Forum Rodziców,

· przyjęli uchwaloną przez Europejskie Stowarzyszenie Rodziców (EPA) EUROPEJSKĄ KARTĘ PRAW I OBOWIĄZKÓW RODZICÓW,

Z obu konferencji zostały wydane przez STO, w formie broszury, materiały pokonferencyjne.

5. przygotowanie przez środowiska skupione w Komitecie Założycielskim Ogólnopolskiego Forum Rodziców programu „Rodzice szkole w środowisku lokalnym”, którego celem  było wykształcenie 350 profesjonalnych edukatorów, a następnie w ciągu 7 miesięcy przeszkolenie 40 tys. rodziców i 20 tys. nauczycieli przygotowujące ich do współpracy na terenie szkoły. Uwzględniając skalę projektu i długofalowe skutki społeczne całkowity koszt szacowany na 11 834 200,00 zł nie wydaje się zbyt wygórowany. Niestety żadna z ekip MEN nie zdecydowała się na jego realizację;

6. wydanie ponad dwudziestu książek i kilkudziesięciu artykułów poświęconych powyższej tematyce m.in.:

· „Prawa rodziców w szkole” autorstwa W. Starzyńskiego, E. Wieczorka, W. Kołodziejczyka , M. Kunickiego - Goldfingera .(wyd. I 2002 r., wyd. II 2005 r.)

· „Rodzice i nauczyciele jako sprzymierzeńcy” autorstwa Marii Mendel (2007 r.)

· „Rodzice w szkole - poradnik dla dyrektorów szkół, nauczycieli i rodziców” autorstwa I. Dzierzgowskiej(wyd. I 1999 r., wyd. II 2001 r.)

· „Rada Rodziców – sposoby skutecznego działania w szkole, Niezbędnik Aktywnego Rodzica” autorstwa I. Dzierzgowskiej i A. Rękawek (2008 r. )

· „Faktyczna obecność – jak powołać i prowadzić radę rodziców” autorstwa W. Starzyńskiego (2007 r.)

· „10 kroków do powołania rady rodziców” e-poradnik i „Rada Rodziców w szkole Twojego dziecka” autorstwa W. Starzyńskiego (2007 r.)

· „W poszukiwaniu partnerstwa rodziny szkoły i gminy” autorstwa Marii Mendel (2000 r.)

· „Vademecum dla rad rodziców” praca zbiorowa pod redakcją Marii Szpilowskiej – prezes zarządu Fundacji „Rodzice Szkole” (2009 r.)

7. założenie Zachodniopomorskiego Stowarzyszenia Rodziców (przekształconego w Polskie Stowarzyszenie Rodziców), Warszawskiego Oświatowego Porozumienia Rodziców, stowarzyszeń rodziców w Zielonej Górze i Bielsku Białej, ruchu „Ratuj Maluchy”, z którego wyrosło stowarzyszenie ”Rzecznik Praw Rodziców”, Katowickiej Międzyszkolnej Rady Rodziców, Andrychowskiego Forum Rad Rodziców, Forum Rad Rodziców w Pile, Wojewódzkiej Rady Rodziców przy Podkarpackim Kuratorze Oświaty, Federacji Inicjatyw Oświatowych i szeregu innych zorganizowanych środowisk rodzicielskich zabiegających o partnerską współpracę ze szkołami i  organami władzy publicznej;

8. powstanie w roku 2006 Fundacji „Rodzice Szkole”, której celem jest „budowa społeczeństwa obywatelskiego m.in. poprzez uspołecznianie i demokratyzację polskich szkół i wspieranie prowadzonej na rzecz szkół działalności rodziców, Rad Rodziców i innych organizacji rodzicielskich” (ze statutu fundacji).

Na podkreślenie zasługują inicjatywy organizacji i środowisk rodzicielskich prowadzące do zmian w ustawie o systemie oświaty i realizacja projektów przygotowujących rodziców i nauczycieli do współpracy. Najbardziej znaczące to:

· działania na rzecz nowelizacji ustawy o systemie oświaty wprowadzające w art. 53 i 54 zapisy gwarantujące rodzicom możliwość oddziaływania na szkołę ich dzieci (poparte przez Rzecznika Praw Obywatelskich - prof. Andrzeja Zolla w oficjalnym liście skierowanym do Marszałków Sejmu i Senatu),

· szeroka akcja sprzeciwu w sprawie obniżenia obowiązku szkolnego do lat sześciu i obowiązku przedszkolnego do lat pięciu (dzięki wywołanej przez rodziców debacie publicznej przyjęto rozwiązania bardziej racjonalne w stosunku do propozycji wyjściowych i zdynamizowano proces przygotowania placówek oświatowych do w.w rozwiązań),

· przeprowadzenie przez Fundację „Rodzice Szkole” cyklu warsztatów i szkoleń dla rodziców, dyrektorów i nauczycieli szkół publicznych m.in. w ramach projektów: „W kierunku szkoły partnerskiej i obywatelskiej”, „Co Ty możesz zrobić dla swojej szkoły”, „Współpraca pracowników administracji samorządowej z radami rodziców”,

· przygotowanie przez Fundację „Rodzice Szkole”, na zamówienie władz m.st. Warszawy, cyklu konferencji i szkoleń dla rodziców i dyrektorów z ponad 700 stołecznych szkół oraz poradnika wydanego w formie książkowej dla warszawskich rad rodziców pt. „Obecni i potrzebni”(projekt ten będzie realizowany od września 2010 r.).

II. Plany i perspektywy

Podsumowanie ponad dwudziestoletniej działalności różnych środowisk rodzicielskich nasuwa wniosek, że obecnie powinno się  dążyć do zorganizowania szerszej  ich współpracy umożliwiającej znacznie bardziej skuteczne oddziaływanie na polski system oświaty.

Taką rolę chce spełniać Fundacja „Rodzice Szkole” podejmując prace na rzecz budowania „Obywatelskiego ruchu uspołeczniania polskiej szkoły”, w ramach którego proponujemy:

1. przeprowadzenie szkolenia rodziców, nauczycieli i pracowników samorządów terytorialnych w zakresie znajomości prawa oświatowego i wzajemnej współpracy (podstawą do tej formy szkoleń obejmujących swoim zasięgiem ponad 30 000 szkół publicznych powinien być program, o którym mowa w części I pkt 5 niniejszego opracowania),

2. uruchomienie stałego punktu konsultacyjnego udzielającego porad rodzicom i radom rodziców,

3. założenie portalu informacyjno – społecznościowego oraz internetowej gazety dla rodziców,

4. organizowanie szkoleń wspomagających samorządy uczniowskie,

5. rozszerzenie programu „Sieć szkół przyjaznych”, realizowanego pod kierownictwem Michała Kaweckiego w Szczecinie, na teren kilkunastu większych miast,

6. stworzenie platformy stałej współpracy stowarzyszeń rodzicielskich i rad rodziców,

7. powołanie zespołu eksperckiego monitorującego zmiany w ustawodawstwie oświatowym i inicjującego nowe regulacje w tym obszarze.

III. Podsumowanie

Doświadczenia demokratycznych państw pokazują wyraźnie, że nie powstanie dobre szkolnictwo bez zaangażowania w ten proces szerokich kręgów społeczeństwa, a szczególnie bez aktywnego uczestnictwa rodziców w życiu szkoły ich dzieci.

Działania obywatelskie podejmowane od początku lat osiemdziesiątych ub. wieku, doprowadziły do wielu zmian i rozwiązań pozwalających na tworzenie systemu oświaty odpowiadającego współczesnym i przyszłym wyzwaniom . Raport ,,Polska 2030” wskazuje dobitnie, że o przyszłości kraju będzie decydował kapitał społeczny. Należy więc podejmować różnorodne działania na rzecz jego poszerzania ze świadomością, że najważniejszym obszarem w tym zakresie jest edukacja narodowa.

Wojciech Starzyński
Prezes Fundacji "Rodzice Szkole"