Po ponad 30 latach r\u00f3\u017cnych zmian (zar\u00f3wno organizacyjnych, jak i programowych) polski system edukacji wymaga publicznej dyskusji i niezb\u0119dnych korekt. O tym wszystkim pisze Wojciech Starzy\u0144ski w artykule \u201dDok\u0105d zmierza polska o\u015bwiata\u201d. Jednocze\u015bnie Fundacja \u201eRodzice Szkole\u201d podj\u0119\u0142a dzia\u0142ania na rzecz zainteresowania proponowan\u0105 debat\u0105 publiczn\u0105 Prezydenta Andrzeja Dudy, Premiera Mateusza Morawieckiego, Ministra Edukacji i Nauki Przemys\u0142awa Czarnka i Przewodnicz\u0105c\u0105 Sejmowej Komisji Edukacji Nauki i M\u0142odzie\u017cy Miros\u0142aw\u0119 Stachowiak \u2013 R\u00f3\u017ceck\u0105 . <\/p>\n\n\n\n
\nNajprostsza\nodpowied\u017a na tytu\u0142owe pytanie brzmi: \u201edonik\u0105d\u201d. Ta surowa i\nna pewno nie do ko\u0144ca uzasadniona opinia wymaga pewnej refleksji i\nweryfikacji. Spr\u00f3buj\u0119 jej dokona\u0107 i, co jest swego rodzaju\nparadoksem, pokaza\u0107, \u017ce odpowiadaj\u0105c na pytanie: dok\u0105d\nzmierza polska o\u015bwiata?<\/em>\nmo\u017cna opr\u00f3cz odpowiedzi: donik\u0105d<\/em>\nwskaza\u0107 tak\u017ce wiele kierunk\u00f3w pozytywnych. \n<\/p>\n\n\n\n \nZacznijmy od krytyki. Cz\u0119sto\nw debacie publicznej (ja w ka\u017cdym razie wielokrotnie to robi\u0142em)\npos\u0142ugujemy si\u0119 fraz\u0105: \u201echcemy zbudowa\u0107 system o\u015bwiaty\ni wykszta\u0142ci\u0107 m\u0142ode pokolenie na miar\u0119 wyzwa\u0144 XXI wieku\noraz oczekiwa\u0144 spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d. Niestety tym pi\u0119knym\nsformu\u0142owaniom bli\u017cej do pustos\u0142owia ni\u017c do jakichkolwiek\nkonkret\u00f3w. Bo czy kto\u015b w Polsce zastanawia\u0142 si\u0119 i prowadzi\u0142\ndebat\u0119 na temat wyzwa\u0144 XXI wieku? O oczekiwaniach spo\u0142ecze\u0144stwa\nnie wspominam, poniewa\u017c nigdy nie spotka\u0142em ugrupowania\n(niezale\u017cnie od opcji politycznej), kt\u00f3re pr\u00f3bowa\u0142oby te\noczekiwania zdiagnozowa\u0107 i w swojej dzia\u0142alno\u015bci uwzgl\u0119dnia\u0107.\nOczywi\u015bcie w ramach kolejnych kampanii wyborczych jakie\u015b programy\ns\u0105 tworzone, potem po wygranych wyborach cz\u0119\u015b\u0107 z nich jest\nrealizowana, ale ca\u0142o\u015bciowej, wieloletniej strategii wskazuj\u0105cej,\njak powinno wygl\u0105da\u0107 polskie spo\u0142ecze\u0144stwo w roku np. 2050,\njakich Polak\u00f3w chcieliby\u015bmy wychowa\u0107 i wykszta\u0142ci\u0107 (\u015bwiadomie\ns\u0142owo wychowa\u0107 stawiam na pierwszym miejscu) nikt nigdy nie\npotrafi\u0142 (a mo\u017ce nie chcia\u0142) przedstawi\u0107. Je\u015bli wi\u0119c tej\nstrategii brakuje odpowied\u017a \u201edonik\u0105d\u201d wydaje si\u0119 pe\u0142ni\nuzasadniona.<\/p>\n\n\n\n \nSpr\u00f3bujmy jednak na poruszony\nproblem spojrze\u0107 z drugiej strony, spr\u00f3bujmy w prowadzonej w\nIII RP polityce o\u015bwiatowej pa\u0144stwa wskaza\u0107 osi\u0105gni\u0119cia\ni dzia\u0142ania, z kt\u00f3rych jeste\u015bmy w miar\u0119 zadowoleni i kt\u00f3re\nznaczna cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa (jaka, nikt niestety nie wie,\nponiewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 powo\u0142anych do tego instytucji publicznych\nsolidnych bada\u0144 w tym obszarze nie robi) akceptuje. \n<\/p>\n\n\n\n \nOsobi\u015bcie do sukces\u00f3w\nzaliczam stworzenie i trwa\u0142e osadzenie w prawie o\u015bwiatowym silnego\nsektora o\u015bwiaty niepublicznej. Jednocze\u015bnie, o czym trzeba g\u0142o\u015bno\nm\u00f3wi\u0107, ten sektor staje si\u0119 coraz bardziej \u201eegoistyczny\u201d,\ncoraz mniej troszcz\u0105cy si\u0119 o przysz\u0142o\u015b\u0107 kraju i kreowanie\nd\u0142ugofalowej polityki o\u015bwiatowej (czym wyra\u017anie wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 \nw latach 90-tych ub. wieku). \n<\/p>\n\n\n\n \nDrugim wa\u017cnym rozwi\u0105zaniem\nby\u0142a decentralizacja szkolnictwa podstawowego i ponadpodstawowego\ni przekazanie wi\u0119kszo\u015bci szk\u00f3\u0142 samorz\u0105dom terytorialnym.\nNiestety, jak to cz\u0119sto w Polsce bywa, dobre rozwi\u0105zanie nie\npoparte g\u0142\u0119bsz\u0105 refleksj\u0105 skutkuje niejasnymi relacjami pomi\u0119dzy\npa\u0144stwem (rz\u0105dem), samorz\u0105dami terytorialnymi (jako organami\nprowadz\u0105cymi szko\u0142y) oraz szko\u0142ami i plac\u00f3wkami o\u015bwiatowymi. W\nrezultacie prowadzi to do ci\u0105g\u0142ych spor\u00f3w kompetencyjnych, w tym\nspor\u00f3w dotycz\u0105cych finansowania o\u015bwiaty, a tak\u017ce coraz cz\u0119\u015bciej\ndo niejasnych zasad obowi\u0105zuj\u0105cych w obszarze wychowania.\nPodsumowuj\u0105c: reforma samorz\u0105dowa, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 wa\u017cnym\nelementem poprawy stanu polskiej szko\u0142y coraz cz\u0119\u015bciej jawi si\u0119\njako jej \u201ekula u nogi\u201d. \n<\/p>\n\n\n\n \nTrzecim\npozytywnym rozwi\u0105zaniem by\u0142o upodmiotowienie rodzic\u00f3w i\nwyposa\u017cenie ich reprezentant\u00f3w \u2013 rad rodzic\u00f3w w mo\u017cliwo\u015b\u0107\noddzia\u0142ywania na \u017cycie szk\u00f3\u0142 w\u0142asnych dzieci. Niestety kolejny\nraz, zar\u00f3wno regulacje prawne (proponowane przez \u015brodowiska\nrodzicielskie), jak i dzia\u0142ania edukacyjne pokazuj\u0105ce wa\u017cn\u0105 rol\u0119\nrodzic\u00f3w w systemie o\u015bwiaty, utkn\u0119\u0142y\n\u201ew martwym punkcie\u201d<\/em>.\nTym\nsamym potencja\u0142 spo\u0142eczny, intelektualny i organizacyjny rodzic\u00f3w\n(warto przypomnie\u0107, \u017ce ujawni\u0142 si\u0119 on bardzo wyra\u017anie pod koniec\nXX wieku, kiedy to oni byli g\u0142\u00f3wnymi inicjatorami i tw\u00f3rcami\no\u015bwiaty niepublicznej) pozostaje niewykorzystany. \n<\/p>\n\n\n\n \nOstatni\u0105 spraw\u0105, na kt\u00f3r\u0105\nwarto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 jest niezbyt przemy\u015blana reforma\nstrukturalna, prowadz\u0105ca do likwidacji 4-letnich lice\u00f3w\nog\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych i 5-letnich technik\u00f3w. Powr\u00f3t w latach\n2015-2018 do rozwi\u0105za\u0144 tradycyjnych uwa\u017cam za sukces jego\ninicjator\u00f3w. \n<\/p>\n\n\n\n \nNa zako\u0144czenie warto\nzastanowi\u0107 si\u0119 nad kondycj\u0105 \u015brodowiska nauczycielskiego. Wszyscy\nzgadzamy si\u0119, \u017ce bez dobrze wykszta\u0142conych, dobrze wynagradzanych\ni ciesz\u0105cych si\u0119 odpowiednim autorytetem nauczycieli dobrej\nszko\u0142y nie da si\u0119 stworzy\u0107. W tej sprawie ci\u0105gle brak\nsystemowych, d\u0142ugofalowych rozwi\u0105za\u0144, a nauczycielskie\nzwi\u0105zki zawodowe nie podejmuj\u0105 wbrew pozorom \u017cadnych dzia\u0142a\u0144 na\nrzecz poprawy powy\u017cszej sytuacji (strajki nauczycielskie w roku 2019\nzdecydowanie powy\u017csz\u0105 tez\u0119 potwierdzaj\u0105).<\/p>\n\n\n\n \nTych\nkilka uwag, to tylko cz\u0119\u015b\u0107 problem\u00f3w wi\u0105\u017c\u0105cych si\u0119 z\nnajbardziej skomplikowan\u0105 sfer\u0105 \u017cycia publicznego, jak\u0105 jest\nedukacja. Fundacja \u201eRodzice Szkole\u201d nie chce jednak ogranicza\u0107\nsi\u0119 jedynie do krytyki i opisu stanu obecnego. Uwa\u017caj\u0105c, \u017ce\nprzysz\u0142o\u015b\u0107 kraju b\u0119dzie zale\u017ca\u0142a przede wszystkim od wychowania\ni poziomu wykszta\u0142cenia m\u0142odego pokolenia, proponujemy\nprzeprowadzenie og\u00f3lnopolskiej\ndebaty na temat narodowej edukacji.<\/p>\n\n\n\n \nDebata powinna sk\u0142ada\u0107\nsi\u0119 z trzech etap\u00f3w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1. cyklu konferencji profesjonalist\u00f3w, ekspert\u00f3w i os\u00f3b bezpo\u015brednio uczestnicz\u0105cych w \u017cyciu szko\u0142y,<\/p>\n\n\n\n 2. szerokiej dyskusji publicznej opartej o wnioski wypracowane w trakcie ww. konferencji,<\/p>\n\n\n\n 3. podsumowania debaty przez grono ekspert\u00f3w i przedstawienia wynikaj\u0105cych z niej rozwi\u0105za\u0144 wraz ze wskazaniem niezb\u0119dnych zmian organizacyjnych, programowych i prawnych.<\/p>\n\n\n\n \nTematy do dyskusji:<\/strong><\/p>\n\n\n\n \n1. Szko\u0142a w procesie\nwychowawczym \u2013 wychowanie patriotyczne<\/p>\n\n\n\n \n2. Rodzice i spo\u0142eczne organy\nszko\u0142y w polskim systemie edukacji<\/p>\n\n\n\n \n3. Kszta\u0142cenie i doskonalenie\nnauczycieli<\/p>\n\n\n\n \n4. Wynagrodzenie nauczycieli\njako zawodu najwy\u017cszego zaufania publicznego<\/p>\n\n\n\n 5. Relacje: pa\u0144stwo (administracja rz\u0105dowa) \u2013 samorz\u0105d terytorialny (organ prowadz\u0105cy) \u2013 \u015brodowisko szkolne (dyrektor szko\u0142y, nauczyciele, rodzice, uczniowie).<\/p>\n\n\n\n \nMam nadziej\u0119, \u017ce powy\u017cszy\ntekst oraz ko\u0144cowa propozycja spotkaj\u0105 si\u0119 z zainteresowaniem\ni akceptacj\u0105 w\u0142adz pa\u0144stwowych, samorz\u0105d\u00f3w terytorialnych,\n\u015brodowisk o\u015bwiatowych i ugrupowa\u0144 politycznych, co pozwoli na\nprzeprowadzenie po raz pierwszy w historii III RP powa\u017cnej,\nszerokiej dyskusji nt. przysz\u0142o\u015bci narodowej edukacji.<\/p>\n\n\n\n \n\t\t\t\t\t\tWojciech\nStarzy\u0144ski<\/p>\n\n\n\n \n\t\t\t\tPrezes\n Zarz\u0105du Fundacji \u201eRodzice Szkole\u201d<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Po ponad 30 latach r\u00f3\u017cnych zmian (zar\u00f3wno organizacyjnych, jak i programowych) polski system edukacji wymaga publicznej dyskusji i niezb\u0119dnych korekt. O tym wszystkim pisze Wojciech Starzy\u0144ski w artykule \u201dDok\u0105d zmierza polska o\u015bwiata\u201d. Jednocze\u015bnie Fundacja \u201eRodzice Szkole\u201d podj\u0119\u0142a dzia\u0142ania na rzecz zainteresowania proponowan\u0105 debat\u0105 publiczn\u0105 Prezydenta Andrzeja Dudy, Premiera Mateusza Morawieckiego, Ministra Edukacji i Nauki Przemys\u0142awa Czarnka i Przewodnicz\u0105c\u0105 Sejmowej Komisji Edukacji Nauki i M\u0142odzie\u017cy Miros\u0142aw\u0119 Stachowiak \u2013 R\u00f3\u017ceck\u0105 . <\/p>","protected":false},"author":6,"featured_media":2024,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2023","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/rodziceszkole.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2023","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/rodziceszkole.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/rodziceszkole.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/rodziceszkole.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/rodziceszkole.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2023"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/rodziceszkole.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2025,"href":"http:\/\/rodziceszkole.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2023\/revisions\/2025"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/rodziceszkole.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2024"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/rodziceszkole.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/rodziceszkole.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/rodziceszkole.edu.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}