\nRada rodzic\u00f3w jest spo\u0142ecznym organem szko\u0142y powo\u0142ywanym\nobligatoryjnie w ka\u017cdej szkole publicznej prowadzonej przez\njednostki samorz\u0105du terytorialnego. Reprezentuje wszystkich rodzic\u00f3w\nuczni\u00f3w, w jej sk\u0142ad wchodz\u0105 przedstawiciele rad oddzia\u0142owych\nwybranych w tajnych wyborach przez pierwsze w roku szkolnym zebranie\nrodzic\u00f3w uczni\u00f3w danego oddzia\u0142u. Rada rodzic\u00f3w uchwala sw\u00f3j\nregulamin.<\/p>\n\n\n\n
\nRada rodzic\u00f3w jest organem, kt\u00f3rego kompetencje wykraczaj\u0105 poza\nobszar szkolny, m.in. mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 z wnioskami i opiniami we\nwszystkich sprawach szko\u0142y do dyrektora i innych organ\u00f3w szko\u0142y,\njak r\u00f3wnie\u017c do organu prowadz\u0105cego szko\u0142\u0119 (jednostki samorz\u0105du\nterytorialnego) czy do organu sprawuj\u0105cego nadz\u00f3r pedagogiczny\n(kurator o\u015bwiaty)1<\/sup><\/a><\/sup>.\nKompetencje rady rodzic\u00f3w obejmuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c\nuchwalanie w porozumieniu z rad\u0105 pedagogiczn\u0105 programu\nwychowawczo-profilaktycznego szko\u0142y, opiniowanie podstawowych\ndokument\u00f3w szko\u0142y, prawo wskazywania swoich\nprzedstawicieli do komisji konkursowej na stanowisko dyrektora\nszko\u0142y. W\u015br\u00f3d kompetencji rady rodzic\u00f3w nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107\ntak\u017ce uwag\u0119 na wydawanie wi\u0105\u017c\u0105cej opinii (ustawowo:\n\u201epozytywnej opinii\u201d) na podj\u0119cie dzia\u0142alno\u015bci w szkole przez\norganizacje zewn\u0119trzne.<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy zatem podkre\u015bli\u0107, \u017ce kompetencje rady rodzic\u00f3w, cho\u0107 dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie dzia\u0142alno\u015bci w szkole, mog\u0105 wykracza\u0107 r\u00f3wnie\u017c poza jej obszar, o ile tylko dotycz\u0105 \u201ewszystkich spraw szko\u0142y\u201d, co jest sformu\u0142owaniem o do\u015b\u0107 szerokich mo\u017cliwo\u015bciach interpretacyjnych. <\/p>\n\n\n\n \nDlatego te\u017c wa\u017cnym uprawnieniem jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 gromadzenia\nfunduszy. Naturalnym sposobem gromadzenia i dysponowania funduszami\njest za\u0142o\u017cenie i prowadzenie rachunku bankowego, co przewiduje\nzreszt\u0105 art. 84 ust. 7 Prawa o\u015bwiatowego. Co wi\u0119cej, podobne\nregulacje zawieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c przepisy Prawa bankowego2<\/sup><\/a><\/sup>,\ngdzie w art. 49 ust. 3 pkt. 4 w zamkni\u0119tym katalog\u00f3w podmiot\u00f3w,\ndla kt\u00f3rych mog\u0105 by\u0107 prowadzone \u201erachunki oszcz\u0119dno\u015bciowe,\nrachunki oszcz\u0119dno\u015bciowo-rozliczeniowe oraz rachunki terminowych\nlokat oszcz\u0119dno\u015bciowych\u201d wskazano rad\u0119 rodzic\u00f3w. Jednak og\u00f3lne\nzagadnienia dotycz\u0105ce rachunk\u00f3w bankowych zosta\u0142y zawarte ju\u017c w\nTytule XX Kodeksu cywilnego (art. 725-733)3<\/sup><\/a><\/sup>.\nSamo zawarcie umowy prowadzenia rachunku bankowego wymaga zdolno\u015bci\ndo czynno\u015bci prawnych, w innym wypadku czynno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 uznana\nza niewa\u017cn\u01054<\/sup><\/a><\/sup>.\nRegulacje Prawa o\u015bwiatowego przewiduj\u0105, \u017ce \u201eDo\nza\u0142o\u017cenia i likwidacji tego rachunku bankowego oraz dysponowania\nfunduszami na tym rachunku s\u0105 uprawnione osoby posiadaj\u0105ce pisemne\nupowa\u017cnienie udzielone przez rad\u0119 rodzic\u00f3w\u201d5<\/sup><\/a><\/sup>.\nZatem pos\u0142u\u017cono si\u0119 tutaj rozwi\u0105zaniami przyj\u0119tymi przy\nregulacjach dotycz\u0105cych dzia\u0142ania przez przedstawiciela6<\/sup><\/a><\/sup>.\nDotycz\u0105 one mo\u017cliwo\u015bci podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 przez osoby (zazwyczaj\nprzewodnicz\u0105cego i skarbnika) wyznaczone uchwa\u0142\u0105 i w zakresie w\nniej przewidzianym. \u201eCzynno\u015b\u0107 prawna dokonana przez\nprzedstawiciela w granicach umocowania poci\u0105ga za sob\u0105 skutki\nbezpo\u015brednio dla reprezentowanego\u201d7<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n \nPrzedstawione rozwi\u0105zania jednak nie mog\u0105 by\u0107 realizowane,\nponiewa\u017c rada rodzic\u00f3w jest organem, kt\u00f3ry nie posiada zdolno\u015bci\ndo czynno\u015bci prawnych. Oznacza to, \u017ce wyznaczono jej kompetencje,\njednocze\u015bnie pozbawiaj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci ich realizacji. Nie ogranicza\nsi\u0119 to jedynie do kwestii zwi\u0105zanych z rachunkiem bankowym, ale\ntak\u017ce og\u00f3lnym gospodarowaniem funduszami (np. zakup kwiat\u00f3w dla\nnauczycieli, ksi\u0105\u017cek dla najlepszych uczni\u00f3w, wsp\u00f3\u0142finansowanie\nwyjazd\u00f3w szkolnych itp.). Nie mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce odpowiednim\nrozwi\u0105zaniem b\u0119dzie otworzenie rachunku bankowego przez jednego z\nrodzic\u00f3w, kt\u00f3re w wyniku pewnej umowy mia\u0142oby by\u0107 dedykowane\nradzie rodzic\u00f3w \u2013 by\u0142oby sprzeczne z regulacjami ustawowymi,\nkt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 o rachunku rady rodzic\u00f3w, a nie specjalnych\nprzepisach dla cz\u0142onka rady rodzic\u00f3w. Dodatkowo wi\u0105za\u0142oby si\u0119 to\nz potencjalnym ryzykiem przyw\u0142aszczenia sobie funduszy (nawet je\u015bli\ntakie sytuacje zdarzaj\u0105 si\u0119 rzadko, to sam system prawny istnieje w\ncelu minimalizacji nieuczciwych odruch\u00f3w). Wreszcie \u2013 podstawowym\n\u017ar\u00f3d\u0142em gromadzonych przez rad\u0119 rodzic\u00f3w funduszy s\u0105 dobrowolne\nsk\u0142adki prowadzone w szkole. Nale\u017cy przypuszcza\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107\nrodzic\u00f3w niech\u0119tnie dokonywa\u0142aby wp\u0142at na konto indywidualnej\nosoby, a nie organu.<\/p>\n\n\n\n \nJednocze\u015bnie nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce rozwi\u0105zaniem nie b\u0119dzie\nrezygnacja z bankowo\u015bci na rzecz gromadzenia funduszy w tradycyjnych\n\u201eskarbonach\u201d. Us\u0142ugi bankowe s\u0105 prostsze w zarz\u0105dzaniu,\nbardziej przejrzyste, du\u017co prostsze do skontrolowania \u2013 \u0142atwo\nsprawdzi\u0107 kto, kiedy, gdzie i w jakim celu dokonywa\u0142 wyp\u0142at czy\nprzelew\u00f3w. Ponadto s\u0105 to rozwi\u0105zania przewidziane ustawowo, zatem\nnie ma podstaw, aby z nich rezygnowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n \nRady rodzic\u00f3w s\u0105 wa\u017cnym organem przy tworzeniu spo\u0142ecze\u0144stwa\nobywatelskiego \u2013 pozwalaj\u0105 na realne zaanga\u017cowanie rodzic\u00f3w jako\nlokalnej spo\u0142eczno\u015bci w \u017cycie szko\u0142y. Pomagaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c w\ndzia\u0142aniach podejmowanych przez szko\u0142y, a wi\u0119c wp\u0142ywaj\u0105\npozytywnie na szeroko rozumian\u0105 o\u015bwiat\u0119.\nDlatego tak wa\u017cne jest ich sprawne funkcjonowanie, a wi\u0119c przyj\u0119cie\nnowelizacji zapewniaj\u0105cej im zdolno\u015b\u0107 do czynno\u015bci prawnych, na\nwz\u00f3r rozwi\u0105za\u0144 wykorzystywanych przy instytucji stowarzysze\u0144\nzwyk\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n \nWreszcie nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce sprzeczne regulacje, z jakimi\nniew\u0105tpliwie mamy do czynienia, stanowi\u0105 naruszenie art. 2\nKonstytucji RP8<\/sup><\/a><\/sup>,\ntj. zasad\u0119 demokratycznego pa\u0144stwa prawa. Ta zasada bowiem wymaga\nsp\u00f3jno\u015bci systemu prawnego i obowi\u0105zuj\u0105cych w nim przepis\u00f3w.\nBrak zdolno\u015bci do czynno\u015bci prawnych rad rodzic\u00f3w, a wi\u0119c brak\nmo\u017cliwo\u015bci realizacji przyznanych ustawowo kompetencji, stanowi\nluk\u0119 w systemie. Powinno nast\u0105pi\u0107 dokonanie zmian w celu usuni\u0119cia\nsprzeczno\u015bci i urzeczywistnienia mo\u017cliwo\u015bci realizacji przyznanych\nkompetencji.<\/p>\n\n\n\n \nMarta Kowalczyk<\/p>\n\n\n\n \nAnalityk prawny Fundacji Rodzice Szkole<\/p>\n\n\n\n 1<\/a>Art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo o\u015bwiatowe (Dz.U. z 2017 poz. 59 z p\u00f3\u017an. zm.), dalej: Prawo o\u015bwiatowe.<\/em><\/p>\n\n\n\n \n\t2<\/a>\n\tUstawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz.U. 1997\n\tNr 140, poz. 939), dalej: Prawo bankowe.<\/em><\/p>\n\n\n\n 3<\/a>Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. \u2013 Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 Nr 16 poz. 93), dalej: Kodeks cywilny<\/em>.<\/p>\n\n\n\n 4<\/a> Por. art. 14 \u00a7 1 Kodeksu cywilnego.<\/p>\n\n\n\n 5<\/a>Art. 84 ust. 7 zd. 2 Prawa o\u015bwiatowego.<\/p>\n\n\n\n 6<\/a>Por. art. 95 Kodeksu cywilnego oraz art. 41a ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. \u2013 Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. 1989 Nr 20, poz. 104), dalej: Prawo o stowarzyszeniach<\/em>.<\/p>\n\n\n\n